قازاقشا كونتەنت نەگە ترەندكە سيرەك شىعادى: ماسەلە تىلدە مە, فورماتتا ما؟ 

قازاقستاندا الەۋمەتتىك جەلىلەردى قولدانۋ دەڭگەيى جوعارى. 2025 جىلدىڭ باسىنداعى دەرەكتەرگە سايكەس, ەلدەگى ينتەرنەت پايدالانۋشىلار سانى 19,2 ميلليون ادامعا جەتىپ, بۇل حالىقتىڭ 92,9 پايىزىن قۇرادى. ونىڭ ىشىندە 15,7 ميلليون ادام, ياعني 75,7 پايىزى الەۋمەتتىك جەلىلەردى تۇراقتى قولدانادى. ەڭ تانىمال پلاتفورمالار قاتارىندا WhatsApp, Instagram جانە TikTok بار. اسىرەسە, جاستار اۋديتورياسى بەلسەندى: ولاردىڭ 66,2 پايىزى الەۋمەتتىك جەلىلەردە ۋاقىت وتكىزىپ, ءارتۇرلى كونتەنتتى تۇتىنادى. بۇل كورسەتكىشتەر جەلىدەگى بەلسەندىلىكتىڭ جوعارى ەكەنىن اڭعارتقانىمەن, قازاق تىلىندەگى كونتەنتتىڭ ترەندكە ىقپالى ءالى دە تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر. TikTok بۇگىندە قازاقستانداعى ەڭ تانىمال الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ بىرىنە اينالدى. Meta دەرەكتەرى بويىنشا 2025 جىلى Instagram قولدانۋشىلارىنىڭ سانى 12,4 ميلليونعا جەتسە, TikTok اۋديتورياسى ودان دا كەڭ − پلاتفورمانى ەل تۇرعىندارىنىڭ ەداۋىر بولىگى پايدالانادى. سوڭعى جىلدارى TikTok قولدانۋشىلارىنىڭ سانى 14,1 ميلليوننان اسقانى ايتىلىپ ءجۇر, بۇل ونى قازاقستانداعى ەڭ ءىرى الەۋمەتتىك جەلى پايدالانۋشى بازاسىنا يە پلاتفورماعا اينالدىردى. سوعان قاراماستان, قازاق تىلىندەگى كونتەنتتىڭ بۇل الاڭدارداعى ۇلەسى مەن تانىمالدىق كورسەتكىشى اعىلشىن جانە ورىس تىلدەرىندەگى مازمۇنمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي تومەن. مۇنداي جاعدايعا اسەر ەتەتىن نەگىزگى سەبەپتەردىڭ ءبىرى − تىلدىك فاكتور. قازاق تىلىندەگى كونتەنتتى دايىنداۋ كۇردەلىرەك ءارى كوپ ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. مەديا سالاسىندا قازاق ءتىلىنىڭ لەكسيكالىق قورى ءالى تولىق قالىپتاسپاعان, ال اۆتوماتتاندىرىلعان اۋدارما قۇرالدارىنىڭ ساپاسى جەتكىلىكسىز. بۇل كونتەنت جاساۋشىلار ءۇشىن قوسىمشا قيىندىق تۋعىزادى.

سونىمەن قاتار فورمات ماسەلەسى دە ايرىقشا ءرول اتقارادى. TikTok پەن Instagram Reels سياقتى پلاتفورمالار قىسقا ءارى ديناميكالىق بەينەفورماتتى العا شىعارادى. اۋديتوريا كوبىنە ينتەراكتيۆتى جانە ەموتسياعا قۇرىلعان كونتەنتكە باسىمدىق بەرەدى. ال تىلدىك ەرەكشەلىگى بار, اۋديتورياسى شەكتەۋلى قازاق تىلىندەگى ۆيدەولار ءۇشىن ترەندكە شىعۋ مۇمكىندىگى ودان ءارى ازايا تۇسەدى, اسىرەسە مۇنداي كونتەنتتىڭ جالپى سانى تومەن بولعان جاعدايدا كەزدەسەدى.

TikTok داۋىرىندەگى جۋرناليستيكا: قىسقا ۆيدەو قوعامعا نە بەرىپ جاتىر؟

تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتور − اۋديتوريانىڭ قىزىعۋشىلىق ءپروفيلى. زەرتتەۋلەرگە سايكەس, جاس پايدالانۋشىلار اراسىندا ويىن-ساۋىق جانە ۆيرۋستىق كونتەنتكە سۇرانىس جوعارى. ماسەلەن, ينتەراكتيۆتى مازمۇنعا قىزىعۋشىلىق 33,3 پايىزدى, جارنامالىق كونتەنتكە 25,7 پايىزدى, ال ۆيرۋستىق ۆيدەولارعا 14,8 پايىزدى قۇرايدى. بۇل كورسەتكىشتەر قازاق تىلىندەگى ءبىلىم بەرۋ, اناليتيكالىق نەمەسە مادەني كونتەنتتىڭ كەڭ كولەمدە ترەندكە شىعۋىن شەكتەيتىنىن اڭعارتادى.

الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ الگوريتمدىك جۇيەسى دە كونتەنتتىڭ تارالۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. TikTok پەن Instagram الگوريتمدەرى كوبىنە اعىلشىن جانە ورىس تىلدەرىندەگى مازمۇندى حالىقارالىق اۋديتورياعا كەڭىنەن ۇسىنسا, قازاق تىلىندەگى ۆيدەولار نەگىزىنەن جەرگىلىكتى قولدانۋشىلار شەڭبەرىندە قالادى. بۇل فاكتور قازاق كونتەنتىنىڭ جاھاندىق ترەندتەر قاتارىنا قوسىلۋىنا ايتارلىقتاي كەدەرگى كەلتىرەدى.

TikTok جۇلدىزى حابي لەيم ءوزىنىڭ جي-سىڭارىن 975 ميلليون دوللارعا ساتتى

سونىمەن بىرگە قوعامدىق مەديا تۇتىنۋ مادەنيەتى دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قازاقتىلدى اۋديتوريا ينتەرنەتتە بەلسەندى بولعانىمەن, قازاقشا ترەندتەردى ىزدەۋ مەن قولداۋ دەڭگەيى ءالى دە تومەن. سونىڭ سالدارىنان كوپ جاعدايدا تانىمال ترەندتەر اعىلشىن نەمەسە ورىس تىلىندەگى كونتەنت نەگىزىندە قالىپتاسادى.

Meta قازاقستان بويىنشا سالىناتىن كونتەنتپەن جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەر ىزدەپ جاتىر

وسى جاعدايدى وزگەرتۋ ءۇشىن قازاق تىلىندەگى كونتەنتتى دامىتۋدا تەك تىلدىك رەسۋرستاردى جەتىلدىرۋ جەتكىلىكسىز. قىسقا بەينەفورماتتاردى, ۆيزۋالدى مازمۇندى جانە ەموتسيونالدى, ترەندكە بەيىم ەلەمەنتتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت. قازاق ءتىلدى كونتەنت جاساۋشىلار مەن مەديا ۇيىمدار ۇلتتىق مادەنيەت پەن ءتىلدى حالىقارالىق اۋديتورياعا تانىستىرۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق فورماتتار مەن كرەاتيۆتى تاسىلدەردى كەڭىنەن قولدانۋى ءتيىس. قورىتىندىلاي كەلە, قازاقتىلدى كونتەنتتىڭ سيرەك ترەندكە شىعۋى − الەۋمەتتىك جانە تەحنولوگيالىق فاكتورلاردىڭ توعىسۋىنان تۋىندايتىن كۇردەلى قۇبىلىس. بۇل ماسەلەنى شەشۋ تىلدىك دامۋمەن قاتار, زاماناۋي مەديا فورماتتاردى ءتيىمدى يگەرۋ ارقىلى عانا مۇمكىن.

الۋا مۇراتحانقىزى,

ەۇۋ ستۋدەنتى